Datça'da Ne Alınır?

Datça'nın 'Nurlu' badem çeşidi, Muğla Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 2023 yılında 1504 numarayla coğrafi işaret tescili aldı. Diğer badem çeşitlerinden yaklaşık on beş gün sonra, ağustosta hasat edilir. Kabuğu serttir; içi bilinen çeşitlere göre daha iri ve daha tatlıdır.

• E vitamini, magnezyum ve lif açısından zengin bir kuruyemiş.
• Bitkisel protein ve tekli doymamış yağ asitleri içerir.
• Kabuklu haliyle serin ve kuru yerde aylarca bozulmadan durur.
• Badem ezmesi, badem şekeri ve badem içi olarak da satılır.

Yarımadanın kayalık ve rüzgârlı arazisinde yetişen zeytin ağaçları, küçük taneli ama yoğun aromalı bir ürün verir. Kasımda başlayan hasat sonrası soğuk sıkım yöntemiyle işlenen yağ, erken hasat edildiğinde daha yeşil, daha acımsı ve polifenolce daha zengin olur.

• Tekli doymamış yağ asitleri ve E vitamini kaynağı.
• Akdeniz mutfağının temel yağı; hem yemeklik hem salatalık.
• Işıktan uzak, koyu renk şişede ve serin yerde saklanmalı.
• Alırken hasat yılına ve 'naturel sızma' ibaresine bakın.

Yarımadanın yamaçlarını kaplayan kekik, adaçayı ve yabani çiçekler arıcılığa çok elverişli bir flora oluşturur. Kekik balı keskin, hafif reçineli aromasıyla ayırt edilir; çiçek balı ise daha yumuşak ve açık renklidir.

• Doğrudan üreticiden alındığında kaynağı ve florası bilinir.
• Zamanla kristalleşmesi doğaldır, bozulma belirtisi değildir.
• Bir yaşın altındaki bebeklere bal verilmemelidir.
• Petekli ve süzme olarak iki şekilde satılır.

Datça yarımadasının taşlık yamaçlarında kekik ve adaçayı kendiliğinden yetişir; yaz aylarında yolda yürürken bile kokusu duyulur. İkisi de yüzyıllardır hem mutfakta baharat olarak hem de demlenip çay olarak tüketilir.

• Kekik; et, sebze ve zeytinyağlı yemeklerde kullanılır.
• Adaçayı geleneksel olarak sıcak demleme çay şeklinde içilir.
• Kekik yağı ve kekik suyu da yörede yaygın olarak satılır.
• Hamilelik, ilaç kullanımı veya kronik rahatsızlıkta doktorunuza danışın.

Datça'nın dağlık arazisinde serbest otlayan keçilerin sütünden yapılan bu peynir, endüstriyel üretimden uzak, küçük ölçekli bir lezzettir. Her üreticinin kendine göre bir tarifi ve olgunlaştırma süresi vardır; taze ve tuzlu olgun tipleri ayrı ayrı satılır.

• Protein, kalsiyum ve B grubu vitaminleri içerir.
• İnek sütü peynirlerine göre daha az laktoz içerir.
• Zeytinyağı ve kekikle birlikte servis etmek yörenin âdetidir.
• Uzun yolculukta soğuk zincir için buz aküsü bulundurun.